سيد محمد جزائري
42
نابغه فقه وحديث ، سيد نعمت الله جزائري
و شرح تجريد قوشچى و شرح صغير شيخ ميثم بر نهج البلاغه و تفسير شيخ حسين ابن مطر جزائرى و شرح دعاى صنمى قريش موسوم به الحجة و كتاب الالفين علاّمه و منظومه شاطبيه و كشف الآيات نصيرى و مجمع البيان طبرسى و منتقى الجمان صاحب معالم و بعضى از اصول اربعمائه كه اخيراً به چاپ رسيده است ، و غيره مى باشد . برخى از كتابهاى مزبور به خط عبد اللّه بن مساعد بن بديع ( 1 ) و محمد محسن بن محمد قاسم نقاش شوشترى و محمد بن اسد اللّه هستند و به طورى كه از قرائن مستفاد شده جدِّ اعلى در زمان رياست و شهرت كه متوطن در شوشتر بوده و فرصت استنساخ و نوشتن را نداشته ، اين سه نفر را براى نويسندگى استخدام نموده است . نفر دوم در بيشتر از مستنسخات نام خود را ننوشته ولى در آخر مجمع البيان مورخ 29 ج 1 - 1091 ، و آخر جلد دوم شرح استبصار ، نام خود را ذكر كرده است . كتابهاى ديگرى به خط افراد ديگرى ديدهام كه براى جدِّ اعلى نوشتهاند مانند تهذيب الاصول علاّمه مورخ 1064 ، به خط عبد على بن محمد كربلائى كه سيد در آخر آن اين عبارت را نوشته « كتبه الكاتب ، الفقير إلى اللّه ، الغريب في البلدان ، المبعد عن الأوطان ، نعمة اللّه بن السيد عبد اللّه . . . الجزائري مولداً ومسكناً وقد وقع التملّك في شيراز في شهر شوّال 1064 » . و جلد هشتم تذكرة الفقهاء به خط حسين بن شهاب الدين بن محمد جزيرى مورخ 1090 ، كه كاتب در آخرش نوشته « لخزانة العلاّمة ، الفهامة ، السيد السند ،
--> ( 1 ) در امل الآمل 2 : 321 ، والكواكب المنتثرة : 723 ، شخصى را به نام شيخ مساعد بن بديع بن حسن حويزى ترجمه كردهاند كه محتمل است ، پدر كاتب سيد نعمت اللّه باشد ، و در كتاب اخير عبد اللّه بن مساعد را نوشته و برادر وى عبد محمد بن مساعد را نيز ترجمه كرده .